(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 019

॥ శ్రీః ॥
4.19. అధ్యాయః 019
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
కీచకగృహంప్రతి ప్రస్థితయా ద్రౌపద్యా తేన స్వస్యాదూషణాయ సూర్యాదిదేవతాప్రార్థనా ॥ 1 ॥ సూర్యేణ తద్రక్షణాయ నిగూఢస్య రక్షసః ప్రేషణం ॥ 2 ॥ కీచకేన ద్రౌపదీంప్రతి స్వవశీభవనయాచనం ॥ 3 ॥ తథా తదనంగీకారరోషాత్తస్యాః పాదేన తాడనం ॥ 4 ॥ సూర్యదూతేన రక్షసా కీచకస్య భూమౌ నిపాతనం ॥ 5 ॥ యుధిష్ఠిరేన కీచకజిఘాంసోర్భీమస్య సంకేతేన ప్రతిషేధనం ॥ 6 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-19-0x(3064)(28926)
అకీర్తయత సుశ్రోణీ ధర్మం శక్రం దివాకరం।
మారుతం చాశ్వినౌ దేవౌ కుబేరం వరుణం యమం ॥ 1 ॥ 4-19-1(28927)
రుద్రమగ్నిం భగం విష్ణుం స్కందం పూషణమేవ చ।
సావిత్రీసహితం చాపి బ్రహ్మాణం పర్యకీర్తయత్ ॥ 2 ॥ 4-19-2(28928)
ఇత్యేవం మృగశవాక్షీ సుశ్రోణీ ధర్మచారిణీ ।
ఉపాతిష్ఠత సా సూర్యం ముహూర్తమబలా తదా ॥ 3 ॥ 4-19-3(28929)
తదస్యాస్తనుమధ్యాయాః సర్వం సూర్యోఽవబుద్ధవాన్।
అంతర్హితం తతస్తస్యా రక్షో రక్షార్థమాదిశత్ ॥ 4 ॥ 4-19-4(28930)
తచ్చైనాం నాజహాత్తత్ర సర్వావస్థాస్వనిందితాం ॥ 5 ॥ 4-19-5(28931)
ప్రతస్థే సా సుకేశాంతా త్వరమాణా పునఃపునః ।
విలంబమానా వివశా కీచకస్య నివేశనం ॥ 6 ॥ 4-19-6(28932)
తాం మృగీమివ విత్రస్తాం దృష్ట్వా కృష్ణాం సమాగతాం।
ఉత్పపాతాసనాత్తూర్ణం నావం లబ్ధ్వేవ పారగః ॥ 7 ॥ 4-19-7(28933)
శ్లక్ష్ణం చోవాచ వాక్యం స కీచకః కామమూర్చ్ఛితః।
స్వాగతం తే సుకేశాంతే సువ్యుష్టా రజనీ మమ ॥ 8 ॥ 4-19-8(28934)
స్వామినీ త్వమనుప్రాప్తా చిరస్య భవనం శుభే।
కురుష్వ చ మయి ప్రీతిం వశం చోపానయస్వ మాం ॥ 9 ॥ 4-19-9(28935)
ప్రతిగృహ్ణీష్వ మే భోగాంస్త్వదర్థముపకల్పితాన్।
సర్వరత్నమయీం మాలాం కుండలే చ హిరణ్మయే ॥ 10 । 4-19-10(28936)
వాసాంసి చందనం మాల్యం ధూపశుద్ధాం చ వారుణీం।
ప్రతిగృహ్ణీష్వ భద్రం తే విహర త్వం యథేచ్ఛసి।
ప్రీత్యా మే కురు మద్మాక్షి ప్రసాదం ప్రియదర్శనే ॥ 11 ॥ 4-19-11(28937)
స్వాస్తీర్ణమస్తి శయనం సితసూక్ష్మోత్తరచ్ఛదం।
అత్రారుహ్య మయా సార్ధం పిబేమాం వరవారుణీం ॥ 12 ॥ 4-19-12(28938)
భజస్వ మాం విశాలాక్షి భర్తా తే సదృశోస్ంయహం।
ఉపసర్ప వరారోహే మేరుమర్కప్రభా యథా ॥ 13 ॥ 4-19-13(28939)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-19-14x(3065)
స మూఢః కీచకస్తత్ర ప్రాప్తాం రాజీవలోచనాం।
అబ్రవీద్ద్రౌపదీం దృష్ట్వా దురాత్మా హ్యాత్మసంమతః ॥ 14 ॥ 4-19-14(28940)
కీచకేనైవముక్తా సా ద్రౌపదీ వరవర్ణినీ।
అబ్రవీత్తమనాచారం నేదృశం వక్తుమర్హసి ॥ 15 ॥ 4-19-15(28941)
నాహం శక్యా త్వయా స్ప్రష్టుం శ్వపచేనేవ బ్రాహ్మణీ।
గంతుమిచ్ఛసి దుర్బుద్ధే గతిం దుర్గతరాంతరాం ॥ 16 ॥ 4-19-16(28942)
యత్ర గచ్ఛంతి బహవః పరదారాభిమర్శకాః।
నరాః సంభిన్నమర్యాదాః కీటవచ్చాశుభాశ్రయాః ॥ 17 ॥ 4-19-17(28943)
అప్రైషీన్మాం సురాహారీం సుదేష్ణా త్వన్నివేశనం ।
తస్యై నయిష్యే మదిరాం భగినీ తృషితా తవ ॥ 18 ॥ 4-19-18(28944)
పిపాసితా చ కైకేయీ తూర్ణం మామాదిశత్తతః।
దీయతాం మే సురా శీఘ్రం సూతపుత్ర వ్రజాంయహం ॥ 19 ॥ 4-19-19(28945)
కీచక ఉవాచ। 4-19-20x(3066)
అన్యా భద్రే హరిష్యంతి రాజపుత్ర్యాః సురామిమాం।
కిం త్వం యాస్యసి కల్యాణి మదర్థం త్వమిహాగతా ॥ 20 ॥ 4-19-20(28946)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-19-21x(3067)
ఇత్యుక్త్వా దక్షిణే పాణౌ సూతపుత్రః పరామృశత్।
సా గృహీతా విధూన్వంతీ భూమౌ నిక్షిప్య భాజనం ।
సభాం శరణమాధావద్యత్ర రాజా యుధిష్ఠిరః ॥ 21 ॥ 4-19-21(28947)
తాం కీచకః ప్రధావంతీం కేశపక్షే పరామృశత్।
పాతయిత్వా తు తాం భూమౌ సూతపుత్రః పదాఽవధీత్ ॥ 22 ॥ 4-19-22(28948)
సభాయాం పశ్యతో రాజ్ఞో విరాటస్య మహాత్మనః।
బ్రాహ్మణానాం చ వృద్ధానాం క్షత్రియాణాం చ పశ్యతాం ॥ 23 ॥ 4-19-23(28949)
తస్యాః పాదాభితప్తాయా ముఖాద్రుధిరమాస్రవత్ ॥ 24 ॥ 4-19-24(28950)
తతో దివాకరేణాశు రాక్షసః సంనియోజితః।
స కీచకమపోవాహ వాతవేగేన భారత ॥ 25 ॥ 4-19-25(28951)
స పపాత తదా భూమౌ రక్షోబలసమీరితః ।
విఘూర్ణమానో నిశ్చేష్టశ్ఛిన్నమూల ఇవ ద్రుమః ॥ 26 ॥ 4-19-26(28952)
తాం దృష్ట్వా తత్ర తే సభ్యా హాహాభూతాః సమంతతః।
న యుక్తం సూతపుత్రేతి కీచకేతి చ తేఽవదన్।
కిమియం వధ్యతే బాలా కృపణా చాప్యబాంధవా ॥ 27 ॥ 4-19-27(28953)
తస్యామాసన్హి తే పార్థాః సభాయాం భ్రాతరస్తథా ।
అమృష్యమాణాః కృష్ణాయాః కీచకేన పదా వధం ॥ 28 ॥ 4-19-28(28954)
తాం దృష్ట్వా భీమసేనస్య క్రోధాదాస్రమవర్తత।
ధూమోచ్ఛ్వాసః సమభవన్నేత్రే చోచ్ఛ్రితపక్ష్మణీ ।
సస్వేదా భ్రుకుటీ చోగ్రా లలాటే సమవర్తత ॥ 29 ॥ 4-19-29(28955)
తస్య భీమో వధప్రేప్సుః కీచకస్య దురాత్మనః।
దంతైర్దంతాంస్తదా రోపాన్నిష్పిపేష మహామనాః ॥ 30 ॥ 4-19-30(28956)
భూయః సంచరితః క్రుద్ధః సహసోత్థాయ చాసనాత్।
నిరైక్షత ద్రుమం దీర్ఘం రాజానం చాప్యవైక్షత॥ 31 ॥ 4-19-31(28957)
వధమాకాంక్షమాణం తం కీచకస్య దురాత్మనః।
ఆకారేణైవ భీమం స ప్రత్యపేధద్యుధిష్ఠిరః ॥ 32 ॥ 4-19-32(28958)
తస్య రాజా శనైః సంజ్ఞాం కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
చకార భీమసేనస్య రోషావిష్టస్య ధీమతః ॥ 33 ॥ 4-19-33(28959)
ప్రత్యాఖ్యానం తదా చాహ కంకో నామ యుధిష్ఠిరః ॥ 34 ॥ 4-19-34(28960)
సూద మా సాహసం కార్షీః ఫలితోఽయం వనస్పతిః।
నాత్ర శుష్కాణి కాష్ఠాని సంతి యాని చ కాని చ॥ 35 ॥ 4-19-35(28961)
యది తే దారుకృత్యం స్యాన్నిష్క్రంయ నగరాద్బహిః।
సమూలం శాతయేర్వృక్షం శ్రమస్తే న భవిష్యతి॥ 36 ॥ 4-19-36(28962)
యస్య చార్ద్రస్య వృక్షస్య శీతచ్ఛాయాం సమాశ్రయేత్।
న తస్య పర్ణే ద్రుహ్యేత పూర్వవృత్తమనుస్మరన్ ॥ 37 ॥ 4-19-37(28963)
న క్రోధకాలసమయః సూద మా చాపలం కృథాః।
అపూర్ణోఽయం ద్విపక్షోనో నేదం బలవతాం బహు ॥ 38 ॥ 4-19-38(28964)
అథాంగుష్ఠేనావమృద్గాదంగుష్ఠం తత్ర ధర్మరాట్।
ప్రబోధనభయాద్రాజ్ఞో భీమం తం ప్రత్యషేధయత్ ॥ 39 ॥ 4-19-39(28965)
భీమసేనస్తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా పరపురంజయః।
సహసోత్పతితం క్రోధం న్యయచ్ఛద్ధృతిమాన్బలాత్ ।
ఇంగితజ్ఞః స తు భ్రాతుస్తూష్ణీమాసీద్వృకోదరః ॥ 40 ॥ 4-19-40(28966)
భీమస్య చ సమారంభం దృష్ట్వా రాజ్ఞోఽస్య చేష్టితం।
ద్రౌపదీ చాధికం క్రోధాత్ప్రారుదత్సా పునఃపునః ॥ 41 ॥ 4-19-41(28967)
కీచకేనానుగమనాత్కృష్ణా తాంరాయతేక్షణా ।
సభాద్వారముపగంయ రుదంతీ వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 42 ॥ 4-19-42(28968)
అవేక్షమాణా సుశ్రోణీ పతీంస్తాందీనచేతసః।
ఆకారం పరిరక్షంతీ ప్రతిజ్ఞాం ధర్మసంయుతాం।
దహ్యమానేవ రౌద్రేణ చక్షుషా ద్రుపదాత్మజా ॥ 43 ॥ 4-19-43(28969)
ప్రజారక్షణశీలానాం రాజ్ఞాం హ్యమితతేజసాం।
కార్యాఽనుపాలనం నిత్యం ధర్మే సత్యే చ తిష్ఠతాం ॥ 44 ॥ 4-19-44(28970)
స్వప్రజాయాం ప్రజాయాం చ విశేషం నాధిగచ్ఛతాం।
ప్రియేష్వపి చ వధ్యేషు సమత్వం యే సమాశ్రితాః ॥ 45 ॥ 4-19-45(28971)
వివాదేషు ప్రవృత్తేషు సమం కార్యానుదర్శినా।
రాజ్ఞా ధర్మాసనస్థేన జితౌ లోకావుభావపి ॥ 46 ॥ 4-19-46(28972)
రాజంధర్మాసనస్థో హి రక్ష మాం త్వమనాగసం ॥ 47 ॥ 4-19-47(28973)
అహం త్వనపరాధ్యంతీ కీచకేన దురాత్మనా ।
పశ్యతస్తే మహారాజ హతా పాదేన దాసివాత్ ॥ 48 ॥ 4-19-48(28974)
త్వత్సమక్షం నృపశ్రేష్ఠ నిష్పిష్టా వసుధాతలే ।
అనాగసం కృపార్హాం మాం స్త్రియం త్వం పరిపాలయ ॥ 49 ॥ 4-19-49(28975)
రక్ష మాం కీచకాద్భీతాం ధర్మం రక్ష నరేశ్వర ।
మత్స్యాధిప ప్రజా రక్ష పితా పుత్రానివౌరసాన్ ॥ 50 ॥ 4-19-50(28976)
యస్త్వధర్మేణ కార్యాణి మోహాత్మా కురుతే నృపః।
అచిరాత్తం దురాత్మానం వశే కుర్వంతి శత్రవః ॥ 51 ॥ 4-19-51(28977)
మత్స్యానాం కులజస్త్వం హి తేషాం సత్యం పరాయణం।
త్వం కిలైవంవిధో జాతః కులే ధర్మపరాయణే ॥ 52 ॥ 4-19-52(28978)
అతస్త్వాహమభిక్రందే శరణార్థం నరాధిప।
త్రాహి మామద్య రాజేంద్ర కీచకాత్పాపపూరుషాత్ ॥ 53 ॥ 4-19-53(28979)
అనాథామిహ మాం జ్ఞాత్వా కీచకః పురుషాధమః।
ప్రహరత్యేవ నీచాత్మా న తు ధర్మమవేక్షతే ॥ 54 ॥ 4-19-54(28980)
అకార్యాణామనారంభాత్కార్యాణామనుపాలనాత్।
ప్రజాసు యే సువృత్తాస్తే స్వర్గమాయాంతి భూమిపాః ॥ 55 ॥ 4-19-55(28981)
కార్యాకార్యవిశేషజ్ఞాః కామకారేణ పార్థివాః।
ప్రజాసు కిల్బిషం కృత్వా నరకం యాంత్యధోముఖాః ॥ 56 ॥ 4-19-56(28982)
నైవ యజ్ఞైర్న వా దానైర్న గురోరుపసేవనాత్।
ప్రాప్నువంతి తథా ధర్మం యథా కార్యానుపాలనాత్ ॥ 57 ॥ 4-19-57(28983)
అపి చేదం పురా బ్రహ్మా ప్రోవాచేంద్రాయ పృచ్ఛతే।
ద్వంద్వం కార్యమకార్యం చ లోకే చాసీత్పరం యథా ॥ 58 ॥ 4-19-58(28984)
ధర్మాధర్మౌ పునర్ద్వంద్వం వినియుక్తమథాపి వా।
క్రియాణామక్రియాణాం చ ప్రాపణే పుణ్యపాపయోః ॥ 59 ॥ 4-19-59(28985)
ప్రజాయాం సృజ్యమానాయాం పురా హ్యేతదుదాహృతం।
ఏతద్వో మానుషాః సంయక్కార్యం ద్వంద్వత్రయం భువి ॥ 60 ॥ 4-19-60(28986)
అస్మిన్సునీతే దుర్నీతే లభతే కర్మజం ఫలం।
కల్యాణకారీ కల్యాణం పాపకారీ చ పాపకం ॥ 61 ॥ 4-19-61(28987)
తేన గచ్ఛతి సంసర్గం స్వర్గాయ నరకాయ వా।
సుకృతం దుష్కృతం వాఽపి కృత్వా మోహేన మానవః ।
పశ్చాత్తాపేన తప్యేత స్వబుద్ధ్యా మరణం గతః ॥ 62 ॥ 4-19-62(28988)
ఏవముక్త్వా పరం వాక్యం విససర్జ శతక్రతుం।
శక్రోప్యాపృచ్ఛ్య బ్రహ్మాణం దేవరాజ్యమపాలయత్ ॥ 63 ॥ 4-19-63(28989)
యథోక్తం దేవరాజేన బ్రహ్మణా పరమేష్ఠినా।
తథా త్వమపి రాజేంద్ర కార్యాకార్యే స్థిరో భవ ॥ 64 ॥ ॥ 4-19-64(28990)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి కీచకవధపర్వణి ఏకోనవింశోఽధ్యాయః ॥ 19 ॥

Mahabharata - Virata Parva - Chapter Footnotes
4-19-17 కీటవచ్చ గుహాశ్రయా ఇతి కo థo పాఠః ॥ 17 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.